ย่านาง มีหัวใต้ดิน เป็นไม้ล้มลุกประเภทเถา มีลำต้นเลื้อยไปตามดิน หรือขึ้นปกคลุมพืชชนิดอื่น ๆ มีใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะใบคล้ายรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ใบหนาสีเขียว มีดอกสีเหลืองออกเป็นช่อ ดอกตัวผู้และตัวเมียจะอยู่แยกกันคนละชั้น มีผลลักษณะเป็นทรงกลม ย่านางเป็นพรรณไม้ที่ชอบแสงแดดจัด เจริญเติบโตได้ดีในที่ร้อนชื้น ชอบดินร่วนซุย หรือดินที่มีการทับถมกันของซากอินทรีย์ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด หรือใช้เถาปักชำ

ในด้านของพืชสมุนไพรนิยมใช้ส่วนที่เป็นใบและรากมาปรุงเป็นยา มีสรรพคุณเด่นในด้านถอนพิษไข้นานาชนิด ตั้งแต่ไข้หวัดธรรมดาไปจนถึงไข้รากสาด และไข้ตัวสั่น

สรรพคุณทางด้านสมุนไพร

  • ใบ : นำใบสดต้มกับน้ำใช้ดื่ม มีสรรพคุณเป็นยาแก้วไข้หวัดต่าง ๆ เช่น ไข้หวัด ไข้รากสาด ไข้ตัวสั่น ไข้จากอีสุกอีใส ไข้หัด
  • ราก : ต้มกับน้ำใช้ดื่ม มีสรรพคุณเป็นยาแก้ไข้หวัด เป็นยาเย็น ช่วยไล่พิษร้อนของไข้ชนิดต่าง ๆ ช่วยบำรุงหัวใจ แก้อาการหัวใจบวม

ยาแก้ไข้หวัดขนานเอก

  • ใช้ใบสดประมาณ 3-5 ใบ มาฉีกให้ละเอียด หรือปั่นด้วยเครื่องปั่นน้ำผลไม้ให้ละเอียด เลือกเอาส่วนที่เป็นรากอ่อนมาทุบให้แตก แล้วเด็ดเป็นท่อนเล็ก ๆ ประมาณ 1 นิ้ว นำส่วนผสมทั้งสองชนิดต้มกับน้ำ กรองเอาแต่ส่วนที่เป็นน้ำใช้ดื่ม มีสรรพคุณเป็นยาเย็น ช่วยไล่พิษร้อนของไข้หวัดได้แทบเกือบจะทุกชนิด

ชื่อ : ย่านาง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : tiliacora triandra Diels
วงศ์ : Menispermaceae